Modacılardan duyuyorsunuzdur. Bu yıl şu renkler moda, ardından kuaförlerimizin en elitleri çıkıp yeni mevsimdeki saçlardaki modellerle birlikte renkleri söyler, sonra web2.0 çıkar webde kullanılan yeni renk kümeleri duyulur. Birdenbire tüm büyük firmaların logoları değişir. Bir bakarız tuhaf bir akımla daha çarpıcı gelen bir kırmızı hakim olmaya başlamış. İyi de kimdir renklere hükmeden bu gizli eller?

RENKLERİN TARİHİ

Renklerin tarihi ve bölgeleri vardır. Renklerin kullanıldığı zamanlar vardır. Küçük örnekler vermek gerekirse plastik renkleri, ipeği boyamak ve ipeğin getirdiği renklerle, günümüzün fosforlu renkleri ve nanoteknoloji ile aslında boya içermediği halde ışığı polarize ederek renk değiştiren nesneler tümüyle bizim kuşağımıza özgü şanslardır. Kimbilir bizden sonraki kuşaklar nasıl renkler görecekler?

Daha açık konuşmak gerekirse 1950’li yılların filmlerindeki o mat tek bir dalgalanması, degredesi olmayan pastel zamanları hatırlayın derim. Yaşamlarının büyük bölümünü elbiselerinden duvar boyalarına araba renklerinden mobilyalarına belli bir renk kümesinde geçirmişlerdi. İlginçtir ki 50’li yılları 60ların isyancı papatya hippi gençlik dönemi devralacaktır ve değişim renklerle doğaya dönüş özlemiyle önce kıyafetlere sonra Volkswagen – kaplumbağa araba renklerine filmlere konserlere ve tüm dünyaya yayılacaktır.

İnsan kuşaklarının renk takıntıları ve kuşaklar arası renk çatışmaları da vardır. Günümüzde bu eskisi kadar keskin bir şekilde gözleniyor mu? Bence kesinlikle evet. Tercih edilen renkler belli altkültürlerin kimliği durumunda. Öyle ki yeni bir kuruma logo tasarlanırken hatalı bir renk kullanmak farklı mesajlar verebiliyor. Mesela punk kültürünün saçları boyaması ve pembe yeşil mavi gibi doğal olamayan renkleri kullanması şüphesiz mesaj taşımaktadır.

TYRE / İMPARATORLUK MORU

denizkabugu.jpg

“Hayır” dedi adam korkuyla o rengi sadece krallar giyebilir! Ortaçağ filmlerinde gördüğümüz manzarada alt kastlara dahil olan derebeylik halkının çamur rengi kahverengi giydiklerini görürüz. Ne tuhaftır ki, eski tablolarda sıklıkla kralların mor elbise renkleri vardır. Oysa bu soyluların ve zengin kesimin parasını ödeyebildiği pahalı kumaş boyalarının ve yine zenginlikten kaynaklanan tablo yaptırabilme gücünün sonucudur. (Mor olayını bilmeyenler tüm halka mor giydiren krallarla ilgili öyküler yazıyor ülkemizde maalesef kitabın ismini vermek istemiyorum. )

royal-purple.jpg
Eski çağlarda binlerce deniz kabuklusunun toz hale getirilmesi ile elde edilen kumaş boyaları yasal düzenlemelerle bile korunuyordu. Mesela Elizabeth döneminde çivit, liken, kökboya gibi doğal kaynaklardan elbise kumaşları boyanırdı ve mor sadece asillere özgüydü. Sumptuary yasalarıyla renkler düzenleniyordu. Tarihte özellikle Roma İmparatorları’ndan gelme bir gelenekti Kralların mor giymesi. Ama Romalılarda Lübnan’da bulunan SUR kentini (Tyre diye söyleniyor İngilizce) işgal edince öğrenmişler. Bu kentin kralının köpeği deniz kabuklarını yerken ağzı boyanır. Böylece bu rengin keşfedildiğine inanılan Tyre moru altından daha pahalıydı. Yüzlerce yıl da öyle kaldı.

* Parlak İmparator Moru (Parlak Tyre Moru) (Hex: #B80049) (RGB: 184, 0, 73)
* Orta İmparator Moru (Tyre Kırmızısı) (Hex: #990024) (RGB: 97, 64, 81)
* Imparator Moru (Tyre Moru )(Hex: #66023C) (RGB: 102, 2, 60)

Detaylı bilgi
Tiranların Mor Rengi http://en.wikipedia.org/wiki/Tyrian_purple)
http://www.elizabethan-era.org.uk/color-purple.htm

LAPİS LAZULİ

ramses.jpg
Antik Mısır’da bu mineralin tozuyla hiyeroglifler yapılırdı gözler ve Firavunların uzun taç başlıkları bu renge boyanırdı. Hayat veren olağanüstü özellikleri olduğu düşünülen Lapis Lazuli statü sembolüydü. Mısırın Ölüler Kitabı’nda Osiris’in şahin başlı oğlu Horus tüm şeytanları yener. Sonra göksel bedeni olan şahin olarak belirir ve bedeni mavi taştan oluşmuştur. Mısır Mavisiyle. Ayrıca çıplak figürsel kadın desenleri de yer yer maviye boyanmıştır. Firavunların mücevherleri de bu inanışlardan dolayı altın ve lapis lazuli yapılırdı.

Detaylı Bilgi için bakınız.
http://webexhibits.org/pigments/indiv/color/blues2.html
Eski Mısır Renkleri
http://www.egyptianmyths.net/colors.htm

EŞSİZ RENKLER

Kimi renkler var ki yapanlar ilk kez kimyasal ürünlerle oluştururlar. Eğer bu formülü açıklamazlarsa bir daha aynı rengin gerçekleştirilemediği de oluyor. Daha önce Yves Klein Mavisini anlatmıştım. Lütfen okuyunuz. Aynı yazıda yorum yazan okuyucum başka eşsiz bir maviyi daha sunmuştu.

HANGİ RENK SATAR?

Peki konunun temel başlığına gelirsek yedi ana temel renk var diyoruz. Ama bu ana renklerin değil içlerinden seçilen karışımların daha çok kullanıldığını görüyoruz. Renk teorisyenleri için bir rengi isimlendirmekten çok o rengin insan psikolojisi ve satın alma kararı üzerindeki etkisini ölçmek daha önemli. Bundan hemen sonra ise o rengin elde edileceği kimyasal ya da fiziksel sürecin maliyetini düşünmek gerekiyor.

Diyelim bir mutfak robotu… Hangi renk tonunda olursa çok satar ve neden? Üstelik geçen yıl beyaz çok satarken, şimdi neden bazı çizgileri yeşil olan modeller birden satış patlaması yapar? Acaba çevreci felsefenin yaygınlaşması ve yeşile duyulan o özlem bunda etkili olabilir mi? AL Gore’un “Uygunsuz Gerçek” filmi ve enerji tasarruflu ampullerin satışı arasındaki bağı düşünün böylece evler fluoresanın mavimsi soğuk beyaz ışığıyla renk değiştirince insanlar eskiden sarı ampülle aydınlattıkları evlerini artık nasıl dekore ederler? Bu ışıkla uyumlu beyaz ve mavimsi soğuk renklerle mi, daha önce almayı asla düşünmedikleri sıcak sarı ve turuncu renklerle mi? Aynı şekilde artık çok benzin yaktıkları için dünyayı kirlettiği düşünülen cipleri yeşil boyamak araç sahiplerinin vicdanlarını rahatlatıp satışları arttırır mı?

Britney Spears, Paris Hilton ve Beyonce ne renk giymeyi seviyorlar? Sadece kişisel zevkleri mi yoksa görünüş uzmanlarının / imaj makerların tercihleri midir? Onları takip eden milyonlarca genç kız belli renklere hücum edecektir.

İnsanlar tuhaf bir şekilde kahverengi nesneler satın alıyorsa bunda tüm dünyada sayısı gün geçtikçe artan kafelerin ve kafein bağımlılığının etkisi nedir? Espresso kahverengisi diğer kahverengi tonları silecek etkiye sahip midir?

Kök boyaları kullanan göçebe toplulukların Amerika’ya gelen ilk işgalcilere karşı duramamasında, verilen o rengarenk ışıltılı görülmemiş hediyelerin etkisi neydi?

CMG (Color Marketing Group | Renk Pazarlama Grubu)

Sorular bitmiyor. Bizim gibi milyar dolarlık pazar büyümesi yaratabilecek bu tür soruları soran uluslararası kuruluşlar var. Bunlardan en ünlüsü ise CMG yani Color Marketing Group / Renk Pazarlama Grubu. Bu grup toplantıları kozmetikten, otomobil üreticilerine, duvar boyası üreticilerinden, saç boyası üreticilerine, mobilya üreticilerinden ve elbette tekstil devlerine misafirlik yapıyor.

Yıllar içinde değişen eğilimleri oldukça iyi analiz eden binlerce farklı alandan gelen uzman doğmakta olan eğilimleri sezerek belirlerler. Bu otomobil sanayi için çok önemli deniyor. Neden mi? yeni çıkan modeller bile aslında dört yıllık bir süreçle üretiliyor ve testlerden geçip onaylanıyor.

Eski CMG Başkanı Charles Smith dönem dönem değişen renkleri büyük politik olaylara ve çok izlenen sinema filmlerine bağlıyor ve değişen yaşam alışkanlıklarının etkilerini de dikkatle izlediklerini belirtiyor. Genelde yılda iki kez Kitle İletişim Yürütme Komitesi toplanıp 30 ana renk tonu belirliyor ve bunlardan bir kısmı gerçekten de moda oluyor.

Mesela 2008 Pekin Olimpiyatları’nın tam bir kırmızı tutkunu olan Çinliler sayesinde dünya tarafından heyecanla izlenecek olimpiyat oyunlarıyla genele yayılacağı düşünülüyor. Bu bilgi belki bazı kişiler için anlam ifade edebilir. Ne oldu bu şiketlere ki, logosunda kırmızı olanların tümü mesela Kentucky Fried Chicken güçlü bir kırmızıya geçti diyenlere duyurulur 🙂

kfc_logo.jpg
(Soldaki yeni logo.)

1970 lerin araba renklerinde sık görülen yeşil şimdi altın parıltılı yeşil olarak dönüyor ya da kırmızı mavi karışımı tonlar hakim oluyor.

Sorduğunuzu duyar gibiyim “tavuk mu yumurtadan çıkar yumurta mı tavuktan”? Bence ikisi de. Çünkü CMG organizasyonu hem eğilimleri takip ediyor, bir yandan da alt kuruluşları modaymış, otomobilmiş duvar boyasıymış derken belli tonları empoze ediyor.

Bir de seçilen renklerin akla gelmedik etkileri var. Diyelim değişik bir yeşil ton seçildi. Çok çevreci görünen bu renk için hangi hammaddeler gerekecek otomobil kaplamalarının hangi metallerden ve mika gibi parıltılardan oluşması gerekecek? Bu yeşil boyanın elde edilmesinin maliyeti kırmızının bir tonunun elde edilmesinden daha mı ucuz, daha mı pahalı ve bu renkler elde edilirken çevre daha az mı kirlenecek? Olayı milyarlarca insan bazında düşününce renk deyip geçmek mümkün olmuyor.

ŞİMDİ BAKALIM 2008’İN ANA RENK TRENDLERİ NASIL TAHMİN EDİLİYOR?

http://www.colormarketing.org/Media.aspx?id=784&

“Üyelerimiz boyadan mobilyaya ve halıya herşeyde renkler belirlerler” diyor CMG Genel Müdürü Jaime Stephens, CMG. “Yıllardır eğilimleri (trendleri) takip ediyorlar ve 43 yıldan fazladır nadiren yanıldılar”

1. Yeşil gürünümlü: Halk yeşil görünen şeyleri giymek ve bu nesneleri kullanmak istiyor. 2008’de stil demek doğa renkleri ile doğal görünmek anlamına gelecek. Malzemeler el yapımı gibi görünecek, boyanmamış ve ağartıcılarla ağartılmamış olacaklar. Nesneler neden imal edildiyse daha çok ona benzeyecek(değiştirilip başka şeye benzetilmeyecek) bolca dokulu olacaklar ve doğal kusurları gururla doğrudan gösterilecek.
Off-whites, kum rengi ve linen-y renkleri, kaya ve toprak renkleri, kaverengimsi yeşiller yani doğanın renkleri ciddi olarak modaya uygun olacak.

2. 2008’de Mavi Tonlardan Haberler var: “Bana güven” rengi Amerikan seçimlerinde adayların kravatlarına yansıyacak. Ama tüm dekor alanlarında bize suyu ve gökyüzünü anımsatan mavi tonlar çevrecilikle birlikte esin kaynağı olacak. Özellikle mutfakta göze çarpacak. Teknoloji ile daha koyu mavi belirecek. Derin, canlı neredeyse siyah olduğuna yemin edebileceğiniz laicivert belirecek.

3. Isınan Metalik görünümler — Teknolojideki gelişimlerle metalik parlak renkler sürüyor ama ma 2008’de metalik görünüm ısınacak. Yıllar sonra fırçalanmış krom ve nikelden, sıcak gölgelere, bakır, bronz tonlara geçiş var.

4. Daha Çok Etnik Aksanlar — Küreselleşme yerel aksan renklerden etkilenmeye devam ediyor. Hindistan’dan Çin’den ve Latin Amerika’dan geliyor bu fikirler. Moroccan kırmızısı ve kızıl turuncularla gül pembeleri altın rengi sarılar ve bolca turkuaz. Zaten modada ve iç dekorosyanda ev dizaynında kullanılıyorlar. Otelerde, restaurantlarda ve perakende satışta sık sık parlak kahverengi nötürleyici olarak bu çiftlerle etkin olacak

Color Marketing Group üç yıl geleceğe dair renkleri planlayan ve trendleri analiz eden bir kuruluştur.

Resmi sitesi
www.colormarketing.org.

İletişim:
Amy Larrabee 703.647.4728 / alarrabee@colormarketing.org.

“Color Marketing Group, founded in 1962, is a not-for-profit, international Association of 1,100 Color Designers involved in the use of color as it applies to the profitable marketing of goods and services. CMG provides a forum for the exchange of non-competitive information on all phases of color marketing: color trends and combinations; design influences; merchandising and sales; and education and industry contacts. Our members are highly qualified Color Designers who interpret, create, forecast and select colors in order to enhance the function, salability and/or quality of a product.”

2007 Renk Çalışmaları Workshop’ı için Tıklayın (Fotoğraflarla)

COLOURLOVERS MUTLAKA TAKİP EDİLMESİ GEREKEN SİTE

www.colourlovers.com

Ünlü Dünya Magazinleri Yeni Renk Eğilimleri
http://www.colourlovers.com/trends/magazinecolors

Web Tasarım Yeni Renk Paletleri
http://www.colourlovers.com/trends/websitecolors
http://www.modernlifeisrubbish.co.uk/article/web-2.0-colour-palette

Renk Eğilimleri (Moda, Teknoloji, Sanat)
http://www.colourlovers.com/blog/category/trends

Ünlü Tabloların Renk Örnekleri
mona_lisa.png
davinci-mona-lisa.jpg
http://www.colourlovers.com/blog/2007/06/20/color-inspiration-from-the-masters-of-painting/

Bayrak Renkleri
http://en.wikipedia.org/wiki/National_colours

RENK GELENEKLERİ

Antik Mısır’da Renk Paletleri
http://africanhistory.about.com/od/egyptology/ss/EgyptColour.htm

Çin Kırmızısı
HEX: #A22F2D RGB: 162, 47, 45
http://www.colourlovers.com/color/A22F2D/china_red

Geleneksel Japon Renkleri
http://en.wikipedia.org/wiki/Traditional_colors_of_Japan

SİZE ÖDEVLER:
Tüm yazıyı okudunuz işte merak konuları 🙂
*Dünyayı kirletmemek, cilde zarar vermemek ve maliyeti düşürmek için genetik olarak renkli pamuk üretildi. Artık boyanmadan tarladan renkli pamuk ve ondan da renkli kumaş üretilebiliyor. Türkiye’nin bu çalışmada yeri nedir sizce?
* Afrika kabilelerin yerlileri tenlerini boyarlar hangi renk skalalarını kullanırlar?
* Türk Kilim motifleri dünyada eşsizdir. Yüzlerce yıl solmayan kök boyaları inanılmazdır. Hangi renkleri kullanmıştı Anadolu kadınları?
* Hangi uygarlık altın tozuyla bedenlerini boyardı?
* En çok kullanılan bayrak rengi hangisidir?
* Boyanmadıkları halde nanoteknolojiyle renk değiştiren arabalar bunu nasıl yapıyorlar?
* 50’li yılların renk skalası nasıldı? Hex veya RGB kodlar lütfen 🙂
* Renkleri oluşturan kimyasal süreçler nelerdir? Bir renk nasıl oluşturulur?

NOT: BU MAKALEYİ YAZMAK ÇOK HOŞUMA GİTTİ. RENKLERLE İLGİLİ BULDUKLARIMI YİNE BU MAKALEYE EKLEMEYİ DÜŞÜNÜYORUM. BU NEDENLE SAYFAYI FAVORİLERİNİZE EKLEMENİZDE FAYDA VAR.

Kaynakça:
Hürriyet Bilim Ağustos 2006
Infomat

Kralların Mor Rengi
http://en.wikipedia.org/wiki/Tyrian_purple)
http://www.elizabethan-era.org.uk/color-purple.htm

Renk Efsaneleri
http://www.colourlovers.com/blog/2007/07/03/13-more-great-color-legends/

5 YORUM VAR

  1. Aslında bu konuda oldukça çok yazı yazıldı ve hepsi birbirinden kaliteli araştırmalar. Bu araştırmalarda binlerce denekle çalışıldı. Gerek Türkçe gerek yabancı dillerde Google’da ararsanız çok kolay bir şekilde bilgiye ulaşacaksınız.

    Bu yazı ise daha az yazılan bir kısma renklerin planlı seçimine ayrıldı, beğenmenize çok sevindim.

Yorum Yazın

Please enter your comment!
Please enter your name here