Newsweek Türkiye Yazıişleri Müdürü, Aslı Ortakmaç’la “Dijitale Doğanlar” başlığıyla yayınlanan yazı dizisi için röportaj yaptık. Yıllardır eğitim ve teknolojisi ilişkisi, öğrencilerin ve öğretmenlerin davranış, dikkat ve öğrenme/öğretme değişiklikleri üzerine makaleler yazıyorum. Böylece son derece keyifli ve 2,5 saatin tamamı dolu dolu bir söyleşi yapma fırsatımız oldu.

Newsweek 27 Eylül – 4 Ekim 2009 Kapak

Aslı Hanım aslında konu hakkında oldukça bilgi sahibiydi. Kendi çocuğu da öğrenci olduğu için gözlemleri gayet yerindeydi. Ancak kendi deyişiyle “gazeteci hiçbir konunun uzmanı değildir her konuyu sorar”. Bir blog yazarı olarak çok hoşuma giden bir saptama oldu bu. Konu beni aştığında her seferinde uzmanlara danışmayı ve kaynak belirtmeyi daha doğru buluyorum. Elbette Aslı Hanım soracaktı, benim görevimse Türkiye’den bir eğitmen ve eğitim teknolojileri konusunda çalışan biri olarak sahadan bilgiler vermekti.

Kadıköy’ün bence en güzel yerlerinden birinde Seyhan Kafe’nin terasında müthiş bir tarihi yarımada manzarasına karşı oturarak, ses kaydı ile çalışmaya başladık. Bu röportaj öncesi yazılarımı ve Interneti tarayarak eğitim teknolojileri üzerine yirmibeşten fazla çok önemli ve acil konu olduğunu saptamıştım. Elimdeki liste üzerinden gitmek bir seçenekti. Bir diğer seçenek Aslı Hanım’ın sorularını yanıtlamaktı. Bu işi dengede götürdüğümüzü söyleyebilirim. Sonuçta en zor kısım “tüm suçu öğretmenlere atıp kenara çekilmek” kolaycılığına kaçmamaktı. Eğitim ve teknoloji konulu yazılarda bir klasik olan bu temel yargı maalesef bizi bir yere götürmüyordu. Mesele daha önce işlenmemiş ve pratik öneriler saptamalarla işlenmeliydi.

Böylece yoğun, tetikte ve dikkatli düşünülmüş bir sorgudan geçtim.

Konuştuğumuz konular pek çok başlıktaydı. Öğrencilerin beyni ile öğretmenlerin beyni aynı şekilde mi çalışıyor? Öğrenme şekilleri aynı mı? Dikkat süreleri aynı mı? Teknolojik cihazlar doğru kullanılıyor mu? Öğretmenler neden birer web sitesi açmadı? ( Biliyorsunuz daha önce öğretmenlerin web sitesi açmasının toplumun bilişsel sürecine katkısı ve öğretmenlere katkısını anlatan bir makale yazmıştım tıklayarak okuyabilirsiniz)

Cep telefonları ve bilgiye erişim cihazları neden halen eğitimde nadir uygulamalar dışında kullanılmadı? Eğitim için destek programlar neden bilinmiyor. Öğretmenler teknolojiyi kullanma konusunda neler hissediyor? Dijital okuyucular ve kitap ilişkisi, Google Earth ve Sosyal Dersler….

Tüm konuşmayı burada aktarmam imkansız. Aslında konuşurken gördüm ki, bana olağan gelmesine karşın, yıllar içindeki gözlemlerim 20 yıla yakın zamandır okuduğum psikoloji ve eğitim kitapları ve yetiştirdiğim binlerce öğrenci bana ilginç şeyler öğretmiş. Bu öğrendiklerim milyon dolarlık Apple ve Microsoft araştırma projelerinin sonuçlarıyla da birebir örtüşüyor.(!) Hatta kullandığım terminolojide bulduğum “kesintili dikkat” gibi terimler bile “sürekli kısmi dikkat” olarak adlandırılmış.

Makaleyi okumak için tıklayınız. Tüm Hakları Newsweek Türkiye’ye aittir.

Bu röportaj, bir sorumluluğum olduğunu idrak etmeme de neden oldu. Bildiklerimi evet makaleler halinde ifade ediyorum. Ama yapmadığım bir şey var. Eğitim üzerine yazılarımda gerçek tecrübeler hayat kurtaran öneriler devrim yapacak teknikler programlar vb. üzerine yazmıyorum konuşmuyorum. Oysa çok genç bir öğretmen olarak mezun olduğumdan beri teknoloji müfredatını hem uyguluyorum hem de yazıyorum. Olması, uygulanması gereken çalışmaları, yurtdışındaki müfredat programlarını, bizzat gidip denemenin deneyimini taşıyorum.

Böylece 2,5 saatlik röportajdan, 3 paragraf yazıda yayınlandı. Bunlar da önemliydi. Fakat dediğim gibi çok ama çok küçük bir parçasıydı.

Bundan sonraki süreçte bir miktar eğitime eğilebiliriz. Hatta bunu videolarla ve e-kitaplarla sürdürebiliriz.

Sevgili okurum yayımlanmayı bekleyen an itibariyle farklı kategoride başladığım ama henüz bitirmediğim 117 konu sizleri bekliyor. Bunların yayıma geçmesi için iyice araştırmadan karar vermediğimi sürekli okuyucularım biliyor. Ara ara bu konular da yayına girecek ama eğitim için ağırlığımız biraz daha fazla olacak.

Ülkemizin en çok yararına olacak çalışmalardan birisi eğitim. Yeni yazacağım yazılar sonrası belki bin öğretmenin ders işleyişinde değişiklikler olması, öğrencilerin ve velilerin eğitime bakışındaki farklılaşma tüm bu emeği haklı kılacak.

Elbette bunları yazarken ve anlatırken daha önce denemediğim teknolojilerle bilgiye size sunacağım, sadece yazıda kalmayacak bu makale dizisi.

En önemlisi de “her şeyi bilirim, en iyisini bilirim” havasında olmayacak. Scott Kelby‘nin öğretmenliğini çok severim. Fotoğrafçılık ve Photoshop üzerine en sevilen en sempatik öğretmendir. Hafif tombuldur. Ama asla ahkam kesmez gerçek problemlere gerçek insanlarla ve o konuyu en çok çalışmış uzmanlarla ışık tutar.

Sizlerin desteğini bekliyorum.

İletişim için ssonmez@gmail.com

Sevgi ve saygılarımla.

Süleyman Sönmez