Diyelim çok zekisiniz. Öyle böyle değil çok çok zekisiniz. Bunu nasıl kullanırdınız? Zekanız genel problem çözümü için bir anahtar olacak kadar keskinse, sanırım siz de en akıllıca işin problem dedektifliği yaparak size gelen sorunların içinden şimşek gibi geçmek olduğuna karar verirdiniz.

Mart / 1996′da okuduğum  “Dr. Ecco’nun Şaşırtıcı Serüvenleri” ve ” Bunu Ancak Dr. Ecco Çözer” Tübitak yayınlarından çıkmış iki kitap. Yazar Dennis Shasha ise her haliyle bir efsane. Bu kitapları nasıl olup da daha önce anlatmadım bilmiyorum. Ama webde aradığınızda da pek sonuç çıkmıyor. Buna karşılık üniversite çevreleri ile matematik bilgisayar enformatik konularına yakın özellikle bulmaca seven herkesin kütüphanesinde olduğunu görüyorsunuz.

Peki, kitap neyi anlatıyor? Dr. Jacob Ecco bir matematik dedektifi ve problem çözücü. Bir de yardımcısı var. Sorular soran doneleri toplayan Profesör Scarlet. (Bu haliyle konunun özellikle Dedektif Sherlock Holmes kalıbı üstünden gittiğini görebiliriz. Yazar ustaca bir kararla, alışık olduğumuz roman figürlerinin karakterleriyle konuya ısınmamızı sağlamıştır. Ama olay örgüsü kesinlikle farklıdır.)

Dr. Ecco’ya her meslek grubundan insanlar gelir. Çözemedikleri bir sorun başlarına bela olmuştur. Hatta çoğu zaman bir hayat memat meselesidir. Kah uzay araştırmalarında yapılacak binadaki odaların en doğru yerleşimi ile en az zaman ve enerji kaybedecek mimari çizimi yapmak, kah kayıp bir defineyi bulmak için matematik soruyu çözmek, kah trafik mühendilerinin yol üstündeki trafiği rahatlatmak için dönel problemlerle gelmesi gibi…

Kitap size meydan okur. Ama sizin moraliniz bozmaz, sizi ahmak yerine koymaz, hileyle ipuçlarını gizlemez. “Katil uşak değil” demez. Usulca eğlendirerek şu anki medeniyetimizin kuruluşunda çözülmek zorunda kalınan bir çok gerçek hayat problemini çözmenizi sağlar.

Zaten yazar Dennis Shasha, New York Üniversitesi’nde Bilgisayar Teknolojileri Deparmanı Başkanı’dır. İleri derecede enformatik problemlerini tüm insanlığın zekasına sunabilmek için hikayeler yazarak bu işe girişmiştir. Yazdığı Dr. Ecco kitapları ard arda çok satanlar listesine girmiştir. Kendisi alanında uzman ve biyolojikal bilgisayar bilimleri üzerine çalışmalar yapan bir biliminsanıdır) Kendi deyişiyle, veritabanlarında ağaç algoritmaları ve grafiklerde tekrar eden pattern/doku sorgulama,  zaman serilerinde tekrar eden patternleri bulma vs. vs. Bilgiişlem alanında çalışanlar bu terimlerin ne derece önemli ve büyük işler olduğunu biliyor. Şöyle diyeyim. Adam evrenin sırrını arıyor Kaotik görünen dizilerde bir düzen arıyor. Bunu çözebilse sanırım Pi filmindeki gibi borsanın nereye gideceğini, hava durumunu, hastalıkların seyrini vb de çözer.

Evet. Ülkemizde serinin iki kitabı var. Sevimli bilimadamı Dr. Ecco’nun bu iki kitabını bulup okumanızı ısrarla tavsiye ederim.

Profesör Dennis Shasha NY Üniversitesi resmi web sayfası
http://cs.nyu.edu/shasha/

Wikipedia’da Prof. Dennis Shasha
http://en.wikipedia.org/wiki/Dennis_Shasha

Ekşisözlükte Dr. Ecco:
Kullandığım ilk nicklerimden birinin (dr. ecco) isim babası. Üniversite sınavlarına hazırlık dönemlerinde okuduğum puzzle kitaplarından etkilenerek tercih formuna matematik ve bilgisayar bölümleri doldurmama sebep olmuştur. New York Üniversitesi’nde Bilgisayar Bölümü hocasidir. Benim patronun onun ögrencilerine verdiği bir konuşma sırasında tanışma firsatım oldu kendisiyle. Kışın ortasında giydiği t-shirt, şort ve boynundaki atkı ile tipik aşmış bilimadamı profiline uygun bir görüntü çizmişti. Konuşmadan sonra bizleri öğrencileriyle beraber yemeğe davet etmiş ve yemekte yeni puzzlelarından birini sorarak ortamı daha da bir güzelleştirmişti.

Dr. Ecco’nun Şaşırtıcı Serüvenleri
(The Puzzling Adventures of Dr. Ecco – 1988)
Dennis Shasha

Çeviri:Deniz Yurtören

Sayfa Sayısı: 184
Boyutları: 13 x 19,5 cm
ISBN 975-403-042-1

Tübitak tanıtım sayfası:
http://www.tubitak.gov.tr/home.do?ot=5&rt=1&sid=244&pid=&cid=1639

Kitabın orijinalini Amazon’dan satın almak için

http://www.amazon.com/Puzzling-Adventures-Dr-Ecco/dp/0486296156/ref=pd_bxgy_b_img_b

Bunu Ancak Dr. Ecco Çözer
(Codes, Puzzles, and Conspiracy – 1992)
Dennis Shasha

Çeviri: Deniz Yurtören
Sayfa Sayısı: 280
Boyutları: 13 x 19,5 cm
ISBN 975-403-090-1

Tübitak tanıtım sayfası:

http://www.tubitak.gov.tr/home.do?sid=244&cid=1646

Kitabın orijinalini Amazon’dan satın almak için
http://www.amazon.com/Dr-Ecco-Mathematical-Detective-Conspiracy/dp/0486435520

Dr. Shasha’nın “Naturel Computing” kitabı ilginiz çekebilir. Bilgisayarların canlı DNA’larından, bakterilerden üretildiği bir geleceği anlatıyor ki bence özeti bile şaheser. Kitap Mayıs 2010′da satışa sunuluyor.
http://books.wwnorton.com/books/detail.aspx?ID=8632