Müzeler sadece tarihi nesnelerin içine konulduğu zaman kapsülleri değillerdir. Dünya müzeciliğinin iyi örnekleri bir yaşam alanını andıran sergileri ve tematik dönemsel eserleri ile sürekli değişen bir içerik sunarlar ziyaretçilerine. Bu o kadar önemlidir ki İstanbul’a gelen turistler bu müzeleri gezmeden dönmezler. Peki ya Anadolu Yakası’nın bu yetim hali nedir öyleyse?

Fotoğraflar:Süleyman Sönmez (c)

Dikkat etmişssinizdir. Tarihi yarımada önce Bizans ve sonra Osmanlı İmparatorluğu için asıl İstanbul kabul edildi. Bu nedenledir ki görkemli mimari eserler İstanbul siluetinde Eminönü Ortaköy aralığında yoğundur. Buna bağlı olarak İstanbul Arkeoloji Müzesi, Dolmabahçe Müzesi, sonradan açılan özel müzeler İstanbul Modern ve Sabancı müzesi ve yine Beyoğlu’ndaki Pera Müzesi gibi günümüz müzeleri de bunu izler.

Bunun nedeni nedir? Avrupa Yakası daha mı entelektüeldir? Turistlerden başkası müze gezmez mi? Yeterince eser mi yoktur? Anadolu Yakası’nda arazi mi kalmamıştır?

Kısacası bir metropolün büyük bölümünün yaşamak için seçtiği yaka böyle kültürel anlamda ihmal ediliyorsa artık orada bahanelerin pek değeri kalmaz.

Sağ olsun Sayın Sunay Akın’ın Oyuncak Müzesi de olmasa Anadolu Yakası viran şehir gibi.

Peki duymuyor muyuz her sene depolarda çürüyen kaç yüzyıllık halıları, iyi bakılmadığı için çalınan yakalanan eserleri, kaçak kazılardan çıkarılan jandarmanın hizmetiyle ülkemizden kaçırılamayan tarihi…

Hatta biliyoruz ki Topkapı Sarayı Müzesi sahip olduğu eserlerin belki onda birini bile sergileyemiyor. Anadolu’daki müzeler tıklım tıklım dolu.

İstanbul Anadolu Yakası Müzesi ve Kültür Merkezi’ni kurmanın zamanı gelmiştir de geçmektedir Sayın Kültür ve Turizm Bakanım, Sayın İstanbul Belediye Başkanım, ..

Ülkemizin pırıl pırıl çocukları, gençleri son derece meraklıdır. Gezmeyi görmeyi öğrenmeyi severler ve emin olun ortayaş ve üstü de Asyanın son durağı Anadolu yakasında açılacak devasa bir müzeyi büyük sevinçle gezeceklerdir.

BÖYLE BİR MÜZE NASIL YAPILIR?

Öncelikle İstanbul’un Dünya Kültür mirası içinde kalması için bir fırsat olarak alınmalıdır bu. Avrupa fonlarının ve pek çok sponsor kurumun desteğinin geleceği gün gibi aşikar.

Bu müze yatay değil dikey olmalıdır. Asansörler olmalı. Kişiler dönerek inen otoparklardaki gibi bir yolla duvarlardaki eserlere bakabilmeli ve her kat farklı bir zamana uygarlığa ait olmalı.

Asansör örneğini Pera Müzesi’nde yaşadım ve oldukça pratik buldum. Çok katlı bir müzenin getireceği sayısız yarar var. Elbette bu bina yaşam alanları da içermeli. Gelenlerin yemek yeyip kahve içecekleri diyelim bir 5. kat olmalı. Yine gelenlerin gezdikleri eserlerin fotoğraflarını ve minik biblolarını içeren bir “HEDİYELİK EŞYA” katına uğramaları sağlanmalı.

Çocuklar ve eğitim için “TARİH ÖĞRENELİM” katı olmalı. Çocuklar bu katta o zamanın evlerinin bir modeline girebilmeli yataklarında uzanabilmeli, tabaklarını çömleklerini sanat eserlerinin taklitlerini elleyebilmeli, dokunup keşfedebilmeli hatta üretebilmeli. Bu önemli üretebilmeli. O zamanın elbiseleri denenebilmeli.

Otopark binaları gibi yapılmasını önermemin sebebi, hem engelliler, hem gezerek öğrenenler için. Çok sayıda insanı asansör ve merdivenlere mahkum etmeden yumuşak bir eğimi olan rampalarda yürütmek önemli. Tabii ki müzenin 1. katı binanın üstü olmalı. Gelen ziyaretçiler en üste alınmalı ve en alt kata kadar duvarlara bakarak istedikleri tarihi kata girerek dolaşabilmeli. Müze binasının en altında yer altına inen ücretsiz otoparklar olmalı.

Bu müzede çok büyük bir “KÜTÜPHANE ve MULTIMEDYA KATI” da olmalı. Bu kütüphanenin içeriği halk kütüphanesi değil, özellikle tarihi ve medeniyetler üzerine Türkçe – yabancı dillerden oluşma büyük bir kitap, DVD, film ses kaydı ve sesli kitap örneklerinden seçki olmalı.

Müze soğuk bir arabirimle değil, her köşesi Türk sanatçıların eserleriyle dolu olmalı.

Hatıra fotoğrafı çekimleri için kostümlü Herküller, Agamemnonlar, Ulubatlı Hasanlar, Nasreddin Hocalar olmalı.

Kısacası Disney Land’ı düşünün. Dünyada bir kültürü yaşantı haline getirmek için yapılan çok güzel örnekler var.

İşte siz bunları yaparsanız bu ülkenin insanları tarihlerini farklı medeniyetlerin bu topraklarda nasıl yaşadığını görürler.

Üstelik Anadolu’nun bağrından çıkmış bu eserleri yine İstanbul Anadolu’nun harika yakasında insanlarla buluşturma şansına erişmiş olursunuz.

NOT: İSTANBUL ANADOLU YAKASI MÜZESİ, Güneşin Tam İçinde sitesinin dile getirdiği ve müze açılana dek basın ve vatandaşlara duyurmak için kampanyalar düzenleyerek bilgilendirme yapacağı bir projedir. Bu proje için tüm insanların yorumları ve talepleri önemli olacağından sadece “teşekkür ederim” şeklindeki yorumlar bu yazı için yayınlanmayacaktır. Somut adımlar  ve projenin gerçekleşmesi için öneriler yayınlanacaktır.

Kaynakça:
İstanbul Müzeleri
Türkiye’deki Müzeler (Kültür ve Turizm Bakanlığı Sitesinden)